Cách Kiểm Tra Bình Khí Áp Suất Cao An Toàn

Bình còn áp suất không đồng nghĩa với an toàn: vỏ có thể móp méo, gỉ sét, nứt hoặc từng bị cháy; van có thể rò rỉ và tem kiểm định đã quá hạn. Khi nhận hàng khí công nghiệp hoặc kiểm tra an toàn trước ca, kỹ thuật viên, nhân viên kho, người vận hành và cán bộ an toàn nên áp dụng cách kiểm tra bình khí áp suất cao bằng cách đọc nhãn, hạn kiểm định, kiểm tra vỏ, van, nắp chụp, đồng hồ áp suất và khối lượng bình. Chỉ thử rò rỉ theo quy trình an toàn, không tự tháo van. Cách ly bình quá hạn, biến dạng, nứt, cháy hoặc có áp suất bất thường; gọi đơn vị chuyên môn khi chưa rõ áp suất làm việc hay áp suất thử.

Kỹ sư đối chiếu nhãn nhận dạng, tem kiểm định và hồ sơ bàn giao trước khi đưa bình khí vào sử dụng.

Cách kiểm tra bình khí áp suất cao trước khi sử dụng

Trước mỗi ca, một bình khí có thể vẫn còn áp suất cao dù bên ngoài chỉ xuất hiện một vết móp nhỏ hoặc tem kiểm định đã quá hạn. Vì vậy, cách kiểm tra bình khí áp suất cao cần bắt đầu từ nhận dạng, ngoại quan và các dấu hiệu cảnh báo có thể quan sát được, trước khi nối vào hệ thống.

Đọc nhãn, khối lượng bình và tem kiểm định

Đối chiếu nhãn với phiếu nhận hàng hoặc hồ sơ sử dụng: loại khí, mã bình, nhà sản xuất, khối lượng bình và áp suất làm việc phải rõ ràng, không bị tẩy xóa. Kiểm tra tem kiểm định, ngày kiểm định và hạn tiếp theo; không đưa vào dùng nếu thông tin sai lệch, không đọc được hoặc đã quá hạn. Khi nhận hàng khí công nghiệp, cần ghi nhận tình trạng bình ngay tại thời điểm bàn giao.

Quan sát đồng hồ áp suất nếu bình có lắp đồng hồ và so sánh chỉ số với mức dự kiến, không tự suy đoán khi kim dao động bất thường. Áp suất thử được ghi trên nhãn hoặc hồ sơ kỹ thuật, nhưng không được dùng làm giới hạn vận hành. Nếu thiếu nhãn, không xác định được loại khí hoặc nghi ngờ sai áp suất, hãy cách ly bình và gọi đơn vị chuyên môn.

Kiểm tra vỏ bình: móp méo, gỉ sét, nứt và dấu cháy

Kiểm tra vỏ bình quanh thân, đáy, vai bình và khu vực chân đế để phát hiện móp méo, phồng, nứt, gỉ sét ăn sâu, bong lớp phủ hoặc dấu cháy, ám nhiệt. Không dùng bình bị biến dạng, có vết nứt, cháy xém hoặc ăn mòn làm mỏng thành vỏ. Những dấu hiệu này có thể làm giảm khả năng chịu áp lực dù chưa thấy rò rỉ.

Kiểm tra tiếp van, ren nối, nắp chụp và vị trí lắp đồng hồ; nắp phải còn nguyên, van không kẹt và không có dấu rò rỉ van. Không dùng lửa để thử rò rỉ; chỉ sử dụng dung dịch chuyên dụng theo quy trình và đứng lệch hướng thoát khí. Nếu phát hiện bất thường, đóng khu vực, không tự sửa, dựng bình đúng tư thế và báo cán bộ an toàn hoặc đơn vị có năng lực kiểm định.

Kiểm tra van, nắp chụp và dấu hiệu rò rỉ

Các điểm nối trên bình khí thường bị tác động khi nâng hạ, kết nối thiết bị hoặc vận chuyển. Chỉ một vết nứt nhỏ ở van, ren lệch hoặc nắp chụp lỏng cũng có thể làm tăng nguy cơ rò rỉ. Khi thực hiện cách kiểm tra bình khí áp suất cao, cần quan sát theo trình tự và không bỏ qua bất thường nhỏ.

Quan sát van, ren nối và nắp chụp bảo vệ

Trước tiên, kiểm tra van có thẳng, nguyên vẹn và đóng kín hay không. Quan sát ren nối, cổ van và khu vực tiếp xúc để phát hiện ren trượt, sứt mẻ, bụi bẩn hoặc dấu hiệu va đập. Van không được có vết nứt, biến dạng hay dấu hiệu bị sửa chữa tạm thời. Nếu bình có đồng hồ áp suất, đối chiếu chỉ số với áp suất làm việc cho phép và tình trạng thực tế của bình.

Nắp chụp bảo vệ phải được lắp đúng vị trí, không nứt vỡ, móp méo hoặc kẹt ren. Không dùng nắp chụp để nâng bình và không cố vặn mạnh khi van đang chịu áp lực. Khi nhận hàng khí công nghiệp, nên đối chiếu tem kiểm định, khối lượng bình và tình trạng bên ngoài; các dấu hiệu móp méo gỉ sét quanh cổ bình cần được ghi nhận trước khi đưa vào sử dụng.

Phát hiện rò rỉ van bằng phương pháp an toàn

Để kiểm tra rò rỉ van, đặt bình ở nơi thông thoáng, tránh nguồn nhiệt, tia lửa và khu vực có người không phận sự. Dùng dung dịch kiểm tra chuyên dụng hoặc nước xà phòng loãng bôi một lớp mỏng quanh van, ren nối và mối ghép. Nếu xuất hiện bọt khí phồng lên liên tục, đó là dấu hiệu rò rỉ van cần xử lý, không nên tiếp tục vận hành bình.

Các dấu hiệu móp méo, gỉ sét, nứt hoặc chịu tác động nhiệt cần được kiểm tra và đánh giá cẩn trọng.

Tuyệt đối không dùng que diêm, bật lửa hoặc đưa tay sát điểm nghi rò để kiểm tra. Không tự tháo van, siết ren hay sửa chữa khi bình còn áp suất. Cần đóng khu vực, tránh va chạm, tách bình khỏi nguồn nguy hiểm nếu điều kiện cho phép và báo cán bộ an toàn hoặc đơn vị chuyên môn. Bình có rò rỉ, áp suất bất thường hoặc không xác định được mức độ sự cố phải được cách ly và gắn cảnh báo rõ ràng.

Đánh giá áp suất và tiêu chí cách ly bình

Áp suất trên đồng hồ chỉ phản ánh trạng thái tại thời điểm kiểm tra, không thay thế cho việc đối chiếu tem kiểm định và thông số trên bình. Trong quy trình cách kiểm tra bình khí áp suất cao, người phụ trách cần xác định rõ bình còn trong giới hạn vận hành hay phải cách ly ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Đọc đồng hồ áp suất và đối chiếu áp suất làm việc

Trước ca, đặt mắt ngang với mặt đồng hồ áp suất để đọc chính xác, tránh nhìn lệch gây sai số. Kiểm tra kim có nằm trong vùng áp suất làm việc được ghi trên nhãn hoặc hồ sơ kỹ thuật hay không. Nếu kim dao động mạnh, đứng yên bất thường hoặc vượt giới hạn, không tự ý tiếp tục sử dụng bình.

Đối chiếu số chỉ với tình trạng thực tế của bình, tem kiểm định và khối lượng bình khi nhận hàng khí công nghiệp. Áp suất giảm nhanh trong thời gian ngắn có thể liên quan đến rò rỉ van hoặc đường nối. Không gõ vào đồng hồ, tháo đồng hồ hay xả khí để thử khi chưa có biện pháp an toàn trước ca.

Khi nào phải dừng sử dụng và cách ly bình bất thường

Dừng sử dụng ngay nếu bình có dấu hiệu móp méo gỉ sét nghiêm trọng, nứt, cháy xém, phồng cục bộ hoặc biến dạng quanh cổ bình. Bình cũng phải được cách ly khi phát hiện rò rỉ van, đồng hồ hỏng, van khó thao tác, thiếu nắp chụp hoặc tem kiểm định không rõ, hết hạn và không xác minh được nguồn gốc.

Đặt bình tại khu vực cách ly thông thoáng, có biển cảnh báo, tránh nguồn nhiệt, va chạm và khu vực tập trung người. Không tự sửa van, hàn vỏ, sơn che khuyết tật hoặc di chuyển bình rò rỉ bằng cách kéo lê. Khi có tiếng xì lớn, mùi bất thường, bình nóng lên hoặc nghi ngờ hư hỏng kết cấu, cần gọi đơn vị chuyên môn xử lý.

Phân biệt áp suất thử với áp suất vận hành

Áp suất thử là mức áp suất dùng trong kiểm định để đánh giá độ bền và khả năng chịu áp của bình, thường cao hơn áp suất làm việc. Đây không phải mức được phép duy trì trong khai thác hằng ngày. Nhầm lẫn hai thông số có thể khiến người vận hành nạp quá mức và làm tăng rủi ro sự cố.

Khi kiểm tra, chỉ sử dụng áp suất làm việc ghi trên nhãn, hồ sơ kỹ thuật hoặc hướng dẫn được phê duyệt. Không lấy áp suất thử để cài đặt bộ nạp, đánh giá bình còn an toàn hay cho phép tiếp tục dùng. Nếu thông tin không thống nhất, tem bị bong tróc hoặc không đọc được, hãy ngừng cấp khí và chuyển bình sang diện xác minh chuyên môn.

Áp dụng cách kiểm tra bình khí áp suất cao khi nhận hàng

Khi nhận hàng khí công nghiệp, nhân viên kho cần thực hiện cách kiểm tra bình khí áp suất cao theo cùng một trình tự, thay vì chỉ nhìn nhanh bên ngoài. Trước hết, đối chiếu nhãn nhận diện, loại khí, số bình, khối lượng bình và thông tin trên chứng từ. Kiểm tra tem kiểm định, ngày kiểm định, thời hạn sử dụng cùng áp suất làm việc được ghi trên bình. Bình không rõ nguồn gốc, thiếu nhãn hoặc đã quá hạn phải được đánh dấu và cách ly.

Quan sát toàn bộ vỏ bình để phát hiện móp méo, gỉ sét, vết nứt, dấu cháy, phồng cục bộ hoặc biến dạng quanh chân bình. Kiểm tra van, ren nối, nắp chụp và các bộ phận bảo vệ; không tiếp nhận nếu van bị cong, kẹt, thiếu nắp hoặc có dấu hiệu va đập mạnh. Với đồng hồ áp suất, chỉ đọc ở vị trí an toàn và so sánh với áp suất làm việc quy định, không tự ý nâng áp để thử. Nếu quy trình cho phép, có thể dùng dung dịch kiểm tra chuyên dụng tại khu vực nối để nhận biết rò rỉ van; tuyệt đối không dùng lửa và không tháo van khi bình còn áp.

Trong ca làm việc, đặt bình đứng vững, cố định bằng xích hoặc giá đỡ, tránh nguồn nhiệt, hóa chất ăn mòn và khu vực có nguy cơ va chạm. Bình có tiếng xì, mùi khí bất thường, áp suất giảm nhanh, thân bình nóng lên hoặc hư hỏng kết cấu phải được đưa ra khỏi khu vực sử dụng, gắn cảnh báo và cách ly tại nơi thông thoáng theo quy định. Không tự siết mạnh van, hàn, mài, sơn che khuyết tật hoặc xả khí để xử lý.

Cần gọi đơn vị chuyên môn khi bình rò rỉ không xác định được vị trí, quá hạn kiểm định, không đạt yêu cầu về kiểm tra vỏ bình, có móp méo, gỉ sét nghiêm trọng, vết nứt, cháy hoặc nghi ngờ chịu tác động nhiệt. Trường hợp cần xác định áp suất thử, đánh giá kết cấu, sửa chữa van hay kiểm định lại, người vận hành không nên tự xử lý. Hồ sơ kiểm tra, hình ảnh bất thường và thông tin lô hàng nên được lưu lại để hỗ trợ đánh giá an toàn.

Bình có dấu hiệu bất thường cần được cách ly, ghi nhận hiện trạng và chuyển cho đơn vị chuyên môn xử lý.

Trình tự phù hợp gồm nhận diện, đối chiếu tem kiểm định, quan sát vỏ bình, kiểm tra van và nắp chụp, đọc đồng hồ áp suất, đánh giá rò rỉ rồi cách ly khi phát hiện bất thường. Chỉ tiếp tục đưa bình vào sử dụng khi các dấu hiệu an toàn rõ ràng và thông tin áp suất phù hợp. Bình quá hạn, rò rỉ hoặc hư hỏng kết cấu cần được chuyển cho đơn vị chuyên môn, không tự sửa chữa hoặc thử áp tại hiện trường. Liên hệ RIKEN VIỆT để được tư vấn thiết bị đo khí phù hợp cho công tác kiểm tra và giám sát tại nhà máy.

CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ MÁY ĐO KHÍ RIKEN VIỆT

Trụ sở chính: Số 79/1 Lý Chính Thắng, P. Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline: 0961 55 69 05
Email: info@rikenviet.vn
Website: https://rikenviet.vn